Werken aan veiligheid
doen we samen

Kennisbank

LET OP: informatie over voorlichting cq activiteiten voor en met ondernemers en burgers op het gebied van ondermijning kun je vinden in de kennisdatabank, map activiteiten voor en met ondernemers (in de map Ondermijning).

Definiëring en achtergrond problematiek

Georganiseerde ondermijnende criminaliteit is naast een strafrechtelijk probleem vooral ook een sociaal-maatschappelijk probleem omdat het de waarden en normen in de samenleving aantast. Criminele investeringen in de bovenwereld kunnen leiden tot vervlechting van onder- en bovenwereld met grote gevolgen voor het ondernemersklimaat en de sociale cohesie en het risico op verpaupering van wijken en buurten. Daarnaast tast de georganiseerde ondermijnende criminaliteit het rechtsgevoel van burgers en ondernemers aan. Criminelen richten zich in sommige gevallen op het verwerven van maatschappelijke posities (zoals bij sportverenigingen en in de politiek) en zoeken soms de confrontatie met de overheid door bedreiging van ambtenaren en bestuurders.

De aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit vraagt om lokale regie en bovenlokale samenwerking. Het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC)  is de verbindende factor in de integrale aanpak van ondermijnende criminaliteit. Het RIEC is een samenwerkingsverband tussen gemeenten, politie, OM, provincies, Belastingdienst (waaronder Douane, FIOD en Toeslagen), Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND, Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), Koninklijke Marechaussee (KMAR) en het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) met als doel gezamenlijk en integraal de georganiseerde ondermijnende criminaliteit aanpakken.

In het RIEC-convenant zijn thema’s van georganiseerde ondermijnende criminaliteit benoemd. De thema’s zijn landelijk vastgesteld en sluiten aan bij de thema’s die in de opeenvolgende edities van het Nationaal Dreigingsbeeld (NDB) aan de orde zijn gekomen. Naast de thema’s is er ruimte voor regionale/lokale handhavingsknelpunten. Dat zijn nader omschreven criminaliteitsvormen of geografisch afgebakende gebieden / locaties waar de integrale handhaving een specifieke investering vereist.

De regionale thema’s zijn:

  • de productie en/of handel in drugs (harddrugs, synthetische drugs en hennep),
  • mensenhandel en mensensmokkel (ook overige vormen van uitbuiting),
  • witwassen,
  • vastgoedfraude en misbruik van vastgoed,
  • Outlaw Motorcycle Gangs (OMG’s),
  • een aantal vrijplaatsen en branches waarvan de partners veelvuldig signalen ontvangen van georganiseerde, ondermijnende criminaliteit.

Mede door het bundelen van informatie in Bestuurlijke Criminaliteitsbeelden Analyse (BCBA) en ondermijningsbeelden wordt duidelijk wat er binnen gemeenten speelt.

Doel: Ondermijning voorkomen, terugdringen en aanpakken.

Bijdrage door bovenlokale samenwerking:

-Waar nodig samenwerken en/of kennis en expertise uitwisselen over:

  • de organisatie van een goede informatiepositie en een (lokale en districtelijke) overlegstructuur
  • Bewustwording intern maar ook bij ondernemers en burgers door te investeren in expert cq. awareness bijeenkomsten en het invoeren van nieuwe methoden van leren en ontwikkelen
  • inzet van het bestuurlijke , strafrechtelijke en civielrechtelijke instrumentarium en best practices

-Gemeenten en basisteams werken samen met het HEIT zodat signalen snel en efficiënt opgepakt worden,

-Het RIEC vervult in een spilfunctie in de ondersteuning van gemeenten bij de aanpak van ondermijning.